Jeugdboek·Kinder Mustreads·Recensies·Recensies van Caro

Wij blijven bij elkaar – Martine Letterie “Dit verhaal moet gelezen en mag nooit vergeten worden” #mustread

Wij blijven bij elkaar – Martine Letterie

“Dit verhaal moet gelezen en mag nooit vergeten worden”

  • Uitgever: Leopold
  • Auteur: Martine Letterie
  • Nederlands 
  • Hardcover 
  • 9789025878917 
  • Druk: 1 
  • maart 2020 
  • 328 pagina’s

141x21075 jaar gelden was er de bevrijding en dat wordt dit jaar minder groot gevierd dan de bedoeling was. Het corona virus, dat ons land en de wereld teistert, het virus wat ons allemaal een blijf thuis plicht heeft opgeleverd. Een soort van oorlog nu, alleen hebben wij het zoveel beter dan toen, dat is gewoon niet voor te stellen. In dit boek wordt het verhaal verteld, van de de Joodse familie  Birnbaum, die na de Kristalnacht van november 1938 wel in de gaten heeft dat het gezin niet veilig in Berlijn kan blijven. Het vertelt over hun reis om de verschrikkingen van de Duitsers te ontlopen. Dit gebeurde bij zoveel families, maar velen hebben het niet kunnen na vertellen. Het is voor kinderen zodanig geschreven dat het duidelijk  wordt wat er allemaal gebeurd is, maar niet zo heftig dat ze er van wakker gaan liggen. Waarschijnlijk hebben ze tijdens en na het lezen toch nog genoeg vragen over het verhaal.

Het boek bestaat uit zes delen, weer onderverdeeld in korte hoofdstukken met de jaartallen erboven. De delen hebben een titel en daarbij staat over wie de hoofdstukken specifiek gaan. Alle kinderen komen aan bod, Sonni, Gina, Yakov, Zwi, Suzi en Sampi en je leest hoe zij de oorlog hebben ervaren. De auteur Martinne, heeft met deze “kinderen” gepraat, dus heel veel is echt gebeurt, dit staat ook achter in het boek en zie je als je de bijgevoegde link opent over het tot stand komen van het boek.

Een prachtige uitgave met een harde cover en dik papier met duidelijke letters, maakt het boek voor kinderen makkelijk leesbare, alleen de 328 bladzijden, daar hikken kinderen vaak wel tegenaan is mijn ervaring, maar door de korte hoofdstukken leest het toch vlot weg. Het verhaal heeft mij diep ontroerd, het neemt je mee in de reis/vlucht, vanaf 1938 tot de bevrijding van 1945, die de familie heeft ondernomen om de oorlog te overleven. Van Berlijn, naar Nederland, van Westerbork naar Bergen-Belsen.

Het is de bedoeling dat de familie bij elkaar blijft, maar hoe moeilijk is dat om met 6 kinderen te vluchten. Wanneer moeder de kinderen op de trein zet naar Nederland, omdat het daar nog redelijk rustig is, worden ze bij aankomst in Nederland bij verschillende gezinnen geplaatst. Ze verwachten niet elkaar allemaal weer terug te zien, maar gelukkig wordt het gezin toch weer herenigd en zij krijgen een plaatje in kamp Westerbork. Het vluchtelingenkamp Westerbork, waar de familie een barak krijgt toegewezen, is eerst een opvang kamp voor de Joden, maar wanneer de Duitsers Nederland binnen vallen, wordt van Westerbork een doorgangskamp gemaakt. Van de vrijheid die iedereen nog een beetje had, is dan niets meer over.  Er wordt een spoorlijn aangelegd, waar mensen op de trein worden gezet naar een “onbekende” bestemming. Kinderen, die door hun ouders op de trein naar Nederland zijn gezet, net als de kinderen Birnbaum, met de hoop op een veiliger leven, komen in Westerbork aan en de familie Birnbaum neemt de zorg voor de wezen op zich.

Deze familie heeft door de opvang van weeskinderen hun eigen leven gered.

Iedere dinsdag wordt er een lijst afgeroepen met mensen die op transport worden gezet, de pijn die dit met zich mee brengt, het iedere week afwac, hten of je naam op de lijst staat, vader en moeder Birnbaum die proberen de weeskinderen van die lijst af te halen, wat niet altijd lukt, is een zeer heftig stuk uit het boek.

Wat me ook nog steeds voor ogen staat, is het einde van de oorlog. Wanneer toch ook de familie Birnbaum op transport wordt gezet, maar die trein strand en niemand weet wat er gaat gebeuren. Het is stil, er ontploffen geen bommen meer, dan komt er een groep Russische soldaten naar de trein toe en de Joden klimmen zo goed en zo kwaad als het kan uit de wagons. De soldaten staan met open mond te kijken naar wat eruit de wagons klimt.

Uit de andere wagons komen aarzelend mensen naar buiten. Tenminste…Zwi weet dat het mensen zijn, maar ze zien er meer uit als wandelende skeletten. Ze zijn smerig, hun kapotte kleren fladderen om hen heen.

Het boek leert je veel over het Jodendom, onder aan de bladzijden staan voor ons onbekende woorden beschreven. Voor in het boek staat de kaart met daarop de reis die de Birnbaum’s  hebben gemaakt tijdens de oorlogsjaren en een klein kaartje met hun eind bestemming erop.

Een boek wat gewoon gelezen moet worden door de jeugd, maar ook bij volwassenen een diepe indruk zal achterlaten. Een verhaal wat nooit vergeten mag worden. Een dikke mustread en zeker een aanrader voor in de schoolbibliotheek.

Lieve leesgroet Caroline

Wij blijven bij elkaar